Doanh nghiệp FDI nợ thuế hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng tại TP.HCM

Nhiều doanh nghiệp FDI quản lý bởi Chi cục Hải quan khu vực II đang mắc nợ thuế, từ hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng, gây khó khăn cho truy thu.

Tổng quan nợ thuế doanh nghiệp FDI tại TP.HCM

Theo báo cáo của Chi cục Hải quan khu vực II, tính đến cuối năm 2025 có gần 6.000 doanh nghiệp thuộc quản lý nợ thuế, tổng số thuế nợ vượt 3.043 tỷ đồng. Số nợ không phân tán đều mà tập trung vào một số doanh nghiệp lớn, mỗi công ty có khoản nợ từ hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng.

Doanh nghiệp nợ lớn tiêu biểu

• Công ty CP NIVL: nợ 152,2 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất đường, hiện đang thực hiện thủ tục giải thể.
• Công ty TNHH Silver Star Việt Nam: nợ 47,7 tỷ đồng, ngành may mặc.
• Công ty TNHH QMI Industrial Việt Nam: nợ 38 tỷ đồng, ngành giày da.
• Công ty TNHH Sản xuất giày dép Kwang Nam: nợ gần 36 tỷ đồng, chuyên gia công giày.
• Công ty TNHH Neocacse Inc Việt Nam: nợ gần 30 tỷ đồng, nhập khẩu 93 tờ khai hải quan 2008‑2009.
• Các doanh nghiệp khác như May mặc Hong Better (22,4 tỷ), May mặc da nhựa Hừng Sáng (30,7 tỷ), Hoàng Giang (25,8 tỷ) và Á Châu (24,5 tỷ) cũng nằm trong danh sách nợ cao.

Nguyên nhân gây nợ và rủi ro tiềm ẩn

Chi cục Hải quan giải thích rằng các doanh nghiệp có quy mô nhập khẩu lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực xăng dầu, nguyên liệu công nghiệp, cơ khí, đóng tàu và gia công xuất khẩu, thường có chu kỳ vốn dài và phụ thuộc mạnh vào thị trường quốc tế. Khi dòng tiền bị gián đoạn hoặc đơn hàng giảm mạnh, các khoản thuế nhập khẩu tăng nhanh nhưng khả năng thanh toán lại giảm, dẫn đến nợ kéo dài.

Thêm vào đó, một số khoản nợ chỉ được xác định sau khi kiểm tra hải quan hoặc rà soát chính sách, thời điểm doanh nghiệp đã suy yếu hoặc ngừng hoạt động. Khi không còn tài sản để cưỡng chế, khoản nợ vẫn còn trên sổ sách, làm tăng gánh nặng ngân sách.

Thách thức trong công tác truy thu và đề xuất giải pháp

Hiện nay, các biện pháp cưỡng chế hành chính chủ yếu dừng ở việc ngăn chặn hoạt động xuất nhập khẩu, nhưng chưa tạo ra nguồn thu thực chất. Đối với các doanh nghiệp đã giải thể hoặc mất địa chỉ kinh doanh, việc thu hồi nợ trở nên “cực kỳ khó khăn”.

Để nâng cao hiệu quả truy thu, cần:

1. Tăng cường giám sát tài chính và báo cáo thuế ngay khi doanh nghiệp giảm quy mô sản xuất hoặc thay đổi địa chỉ kinh doanh.
2. Áp dụng cơ chế bảo lãnh hoặc bảo hiểm rủi ro thuế đối với các dự án FDI lớn, giảm thiểu rủi ro nợ thuế.
3. Mở rộng công cụ cưỡng chế tài sản ngoài biên giới, như khấu trừ tiền lương, tài sản cố định hoặc quyền sở hữu trí tuệ.

Việc thực hiện các biện pháp trên không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng nợ thuế mà còn tạo môi trường đầu tư công bằng, bảo vệ lợi ích ngân sách quốc gia.