Nội dung chính
UBCKNN đã chính thức mở lại quy trình tiếp nhận hồ sơ niêm yết và đăng ký giao dịch cho doanh nghiệp FDI, mở ra cơ hội đa dạng hoá hàng hoá trên sàn chứng khoán Việt Nam.
Thành tựu và bối cảnh thị trường năm 2025
Vào ngày 9/12, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức hội nghị công bố các quy định mới liên quan đến niêm yết và giao dịch của các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Đây là bước quan trọng sau 25 năm phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời trùng với việc hệ thống giao dịch KRX đi vào hoạt động và Việt Nam được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp.
 |
Đa dạng hoá hàng hoá: Tại sao doanh nghiệp FDI lại quan trọng?
Hiện tại, cấu trúc hàng hoá trên sàn chỉ tập trung vào ngân hàng, tài chính và bất động sản. Theo số liệu của UBCKNN, tổng khối lượng cổ phiếu của các doanh nghiệp FDI chỉ khoảng 1,2 tỷ cổ phiếu, chiếm 0,17% tổng thị trường. Khi các tập đoàn FDI quy mô lớn, có chuỗi cung ứng toàn cầu tham gia, họ sẽ mang lại “làn gió mới” – tăng tính đa dạng ngành, cải thiện thanh khoản và thu hút dòng vốn quốc tế.
Yếu tố pháp lý đã được gỡ bỏ
Luật Chứng khoán 2019 và sửa đổi 2024 đã thống nhất quy định cho mọi công ty đại chúng, không phân biệt nguồn vốn hay quốc tịch. Các nghị quyết 50‑NQ/TW và 68‑NQ/TW cũng khẳng định nguyên tắc không phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI.
Yêu cầu thực tiễn khi chuẩn bị niêm yết
- Chuyển đổi mô hình hoạt động sang công ty cổ phần (theo Luật Doanh nghiệp và Nghị định 125).
- Xử lý cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, đáp ứng Điều 32‑34 Luật Chứng khoán.
- Chuẩn bị báo cáo tài chính kiểm toán của hai năm gần nhất, theo Thông tư 19/2025/TT‑BTC.
- Tuân thủ Nghị định 31 về ngành nghề hạn chế đối với nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong bất động sản.
Quan điểm của các chuyên gia và cơ quan quản lý
Ông Trần Tiến Dũng, Trưởng ban Giám sát công ty đại chúng (UBCKNN) nhấn mạnh: “Số doanh nghiệp FDI hiện còn rất hạn chế, nhưng khi họ tham gia, sẽ giúp hoàn thiện cấu trúc thị trường và tăng sức hút đối với vốn quốc tế.”
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN, cho biết việc nâng hạng FTSE chỉ là bước khởi đầu; duy trì và phát triển thị trường sâu hơn đòi hỏi đa dạng hoá hàng hoá niêm yết.
Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNN, lưu ý rằng doanh nghiệp FDI cần xem xét các luật chuyên ngành, như Nghị định 31, để tránh rủi ro pháp lý. “Nếu pháp luật không hạn chế, nhà đầu tư nước ngoài có thể sở hữu tới 100%”, ông nhấn mạnh.
Bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, giải thích rằng Luật Đầu tư đã định nghĩa rõ doanh nghiệp FDI – chỉ cần có nhà đầu tư nước ngoài góp vốn. Nguyên tắc bình đẳng vẫn được áp dụng, ngoại trừ các ngành an ninh, quốc phòng và các ngành nằm trong danh mục hạn chế quốc tế.
Hướng dẫn thực tiễn từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE)
Theo HOSE, hồ sơ niêm yết cần bao gồm báo cáo tài chính kiểm toán của hai năm gần nhất, không yêu cầu đồng bộ với năm dương lịch. Đối với các giao dịch sáp nhập, hợp nhất hay tái cấu trúc, doanh nghiệp phải tham khảo Nghị định 155 và 245 để đáp ứng tiêu chí về giá trị giao dịch và thời gian nộp hồ sơ.
Về ngoại trừ trong báo cáo kiểm toán, UBCKNN cho phép nếu ngoại trừ không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán, doanh nghiệp vẫn có thể thực hiện IPO sau khi nhận xác nhận từ kiểm toán độc lập.
 |
Kết luận và lời khuyên cho doanh nghiệp FDI
Việc gỡ bỏ các rào cản pháp lý không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp FDI lên sàn, mà còn giúp thị trường chứng khoán Việt Nam trở nên phong phú hơn về ngành nghề và cân bằng hơn về cấu trúc doanh nghiệp niêm yết. Các doanh nghiệp nên:
- Kiểm tra kỹ các quy định pháp lý chung và chuyên ngành.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tài chính, kiểm toán và thông tin công bố.
- Tham vấn các cơ quan quản lý (UBCKNN, Bộ Xây dựng, HOSE) để tránh sai sót.
- Đánh giá lợi ích của việc niêm yết so với các hình thức huy động vốn khác.
Bạn đã sẵn sàng đưa doanh nghiệp FDI của mình lên sàn? Hãy liên hệ với chuyên gia tư vấn để được hỗ trợ chi tiết.