Nội dung chính
Hiện trạng những ngôi nhà siêu mỏng, siêu méo xuất hiện dày đặc dọc các tuyến đường mới mở tại Hà Nội đang gây lo ngại lớn về an toàn và mỹ quan đô thị.
Các dự án giao thông huyết mạch như đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục) và tuyến đường nối từ Khu đô thị Đồng Tàu đến đường Giải Phóng đang được kỳ vọng sẽ làm thay đổi diện mạo giao thông Thủ đô. Tuy nhiên, một thực tế trái ngược đang diễn ra: sự xuất hiện của hàng loạt công trình kiến trúc có hình thù kỳ dị, chắp vá ngay sát các trục lộ mới.
Thực trạng các ‘mảnh đất thừa’ muôn hình vạn trạng
Ghi nhận thực tế cho thấy, ngay sau khi công tác giải phóng mặt bằng hoàn tất, những mảnh đất sót lại có hình dạng rất khó kiểm soát đã nhanh chóng được các chủ sở hữu tận dụng. Thay vì để trống, nhiều người đã vội vã quây tôn, dựng khung sắt hoặc xây tường gạch tạm bợ để giữ đất, tạo nên những ki-ốt hoặc căn nhà bỏ hoang với diện tích cực kỳ khiêm tốn.
Nhìn từ trên cao, cảnh quan đô thị trở nên mất cân đối với những khối nhà hình tam giác, hình thang hoặc những dải đất dài hẹp chỉ rộng vỏn vẹn 1-2 mét bám sát mặt đường.
Nguyên nhân từ quy hoạch và kỹ thuật hạ tầng
Tại sao những thửa đất ‘đầu thừa đuôi thẹo’ này lại hình thành? Nguyên nhân cốt lõi nằm ở quy trình thu hồi đất và các tiêu chuẩn kỹ thuật giao thông. Sau khi nhà nước thu hồi đất để mở đường, những phần diện tích nằm ngoài chỉ giới quy hoạch thường không đủ tiêu chuẩn để cấp phép xây dựng chính thức (thông thường phải trên 15m2 và có kích thước hình học hợp lý).
Đặc biệt, tại các nút giao như ngã ba, ngã tư trên đường Vành đai 1, việc thiết kế ‘vạt góc’ là bắt buộc để mở rộng bán kính rẽ, đảm bảo tầm nhìn và tránh điểm mù cho phương tiện. Chính những đường cắt chéo này đã vô tình chia cắt các thửa đất vuông vắn ban đầu thành những mảnh nhỏ có hình nêm, hình tam giác vô cùng méo mó.
Một ví dụ điển hình tại khu vực ngã tư Đê La Thành – Giảng Võ là ngôi nhà có cấu trúc cực kỳ lạ lùng: phần đầu đủ rộng để làm phòng ngủ, nhưng phần đuôi lại hẹp đến mức chỉ vừa đủ để đặt một chiếc cầu thang.
Rủi ro tiềm ẩn và giải pháp quản lý từ chính quyền
Việc sinh sống trong những công trình siêu mỏng, kết cấu tạm bợ không chỉ gây mất mỹ quan mà còn tiềm ẩn nguy cơ cực lớn về cháy nổ và sụt lún công trình. Không gian sinh hoạt chật hẹp, thiếu ánh sáng và thông gió khiến chất lượng cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tại khu vực trước lối vào Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, vẫn có những ngôi nhà chỉ rộng khoảng hơn 2m, sâu hơn 4m nhưng vẫn có người cư ngụ. Tương tự, tại tuyến Đồng Tàu – Giải Phóng, những ‘bức tường có cửa sổ’ mọc lên chênh vênh dọc tuyến đường.
Để giải quyết triệt để vấn đề này, TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 61 (có hiệu lực từ ngày 07/10/2024). Theo đó, thành phố sẽ kiên quyết thu hồi các thửa đất sau mở đường nếu diện tích dưới 15m2 hoặc có chiều rộng/chiều sâu dưới 3m. Đây là bước đi quyết liệt nhằm thực hiện việc hợp thửa, hợp khối, hướng tới một đô thị văn minh, hiện đại và an toàn hơn.
Việc thực thi nghiêm túc các quy định này không chỉ giúp giải quyết bài toán thẩm mỹ mà còn là lá chắn an toàn cho chính người dân trong các khu vực dân cư đông đúc. Theo bạn, việc thu hồi các thửa đất siêu nhỏ này có phải là giải pháp tối ưu nhất để chỉnh trang đô thị hiện nay?