Nội dung chính
Luật Thủ đô (sửa đổi) đang trở thành tâm điểm chú ý khi đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thiết lập các cơ chế đặc thù vượt trội nhằm tạo đòn bẩy cho sự phát triển bền vững của Hà Nội.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa được Chính phủ trình Quốc hội không chỉ là một văn bản pháp lý thông thường, mà còn là chiến lược phân quyền mạnh mẽ. Mục tiêu cốt lõi là trao cho TP Hà Nội quyền chủ động trong việc thiết kế và tổ chức thực hiện các chính sách phát triển, phù hợp với tầm vóc của một trung tâm đầu não chính trị – hành chính quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Yêu cầu về một cơ chế “vượt trội” thay vì chỉ phân cấp đơn thuần
Tại các phiên thảo luận của Quốc hội, nhiều đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra rằng: Việc trao quyền phải đi đôi với thực chất. Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh, dự thảo cần được rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo các cơ chế đặc thù này thực sự “vượt trội” so với các luật hiện hành. Nếu không, chúng ta sẽ rơi vào tình trạng các chính sách liên tục “đuổi nhau” về mức độ ưu đãi, gây ra sự chồng chéo và lãng phí nguồn lực.
Một điểm sáng trong dự thảo là Khoản 7 Điều 36, quy định về việc xử lý các dự án, gói thầu chậm triển khai. Đây được xem là một “cú hích” pháp lý quan trọng, cho phép HĐND Thành phố quyết định các biện pháp đặc biệt để khơi thông các nguồn lực đang bị đóng băng. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Hải Dũng (đoàn Ninh Bình) cũng cảnh báo rằng đây là một nhiệm vụ cực kỳ nặng nề, đòi hỏi chính quyền Thủ đô phải có công cụ pháp lý đủ mạnh và linh hoạt để giải quyết dứt điểm các tồn tại trước thời hạn 1/1/2031.
Bài toán nguồn lực: Làm sao để Hà Nội trở thành trung tâm tài chính khu vực?
Một trong những vấn đề gây tranh luận gay gắt nhất chính là sự tương xứng giữa nhiệm vụ và nguồn lực. Đại biểu Trình Lam Sinh (đoàn An Giang) đã đặt ra một câu hỏi thực tế: Nếu nguồn lực của Hà Nội không có ưu thế vượt trội so với TP.HCM, làm thế nào để thành phố có thể vươn tầm trở thành trung tâm của khu vực và quốc tế?
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, các chuyên gia và đại biểu đã đề xuất một loạt các giải pháp mang tính đột phá:
- Tự chủ tài chính đặc thù: Trao quyền cho Hà Nội ban hành một số loại thuế, phí và lệ phí đặc trưng của một đô thị siêu lớn, vượt khỏi khung pháp lý chung để tạo nguồn thu tại chỗ.
- Khai thác giá trị thặng dư từ đất đai: Cho phép Thành phố được hưởng phần lớn giá trị gia tăng từ đất đai phát sinh do việc đầu tư hạ tầng công cộng mang lại.
- Huy động vốn quốc tế: Cho phép Hà Nội phát hành trái phiếu quốc tế có kiểm soát để phục vụ các dự án phát triển dài hạn.
- Xây dựng trung tâm tài chính chiến lược: Thí điểm mô hình trung tâm tài chính tầm vóc khu vực với các cơ chế thử nghiệm (sandbox) vượt trội về công nghệ, quản trị và tài chính.
Việc thực hiện các đề xuất này không chỉ giúp Hà Nội giải quyết bài toán kinh tế mà còn khẳng định vai trò “Thủ đô vì cả nước và cả nước vì Thủ đô”, tạo động lực dẫn dắt cho toàn bộ nền kinh tế quốc gia.
Góc nhìn chuyên gia: Thí điểm phải đi đôi với kiểm soát quyền lực
Từ góc độ quản trị công, việc phân cấp mạnh mẽ là điều tất yếu để xóa bỏ sự trì trệ. Tuy nhiên, chìa khóa thành công của Luật Thủ đô (sửa đổi) nằm ở sự cân bằng giữa quyền tự chủ và khả năng kiểm soát quyền lực. Một cơ chế đặc thù chỉ thực sự hiệu quả khi nó tạo ra môi trường minh bạch, thu hút được các dòng vốn chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà không làm mất đi tính thống nhất của hệ thống pháp luật quốc gia.
Theo bạn, đâu là rào cản lớn nhất để Hà Nội có thể thực hiện thành công vai trò trung tâm tài chính khu vực? Hãy để lại ý kiến của bạn bên dưới hoặc chia sẻ bài viết này để cùng thảo luận!