Nội dung chính
Hàng triệu lao động tại Indonesia, Philippines và các nước Đông Nam Á đang tạo nên một làn sóng kinh tế mới qua các “tác vụ kỹ thuật số siêu nhỏ” (micro‑digital tasks).
Bức tranh tổng quan về micro‑digital tasks ở Đông Nam Á
Trong bối cảnh nền kinh tế internet của khu vực vượt mốc 300 tỷ USD, các công việc như gán nhãn dữ liệu, phân loại hình ảnh hay kiểm tra nội dung đang trở thành nguồn thu nhập phụ quan trọng, giúp các hộ gia đình tăng cường khả năng tài chính.
Indonesia – Trung tâm gán nhãn dữ liệu trẻ
Indonesia, với lực lượng lao động trẻ và năng lực công nghệ đang lên, đã nổi lên như một trung tâm cho các dự án gán nhãn dữ liệu. Theo công ty tuyển dụng Gini Talent, 44% nhân viên gán nhãn dữ liệu tại Indonesia dựa vào thu nhập từ các tác vụ này làm nguồn sống chính.
Philippines – Văn hoá “diskarte” chuyển sang không gian số
Ở Philippines, tinh thần tháo vát “diskarte” đã được chuyển đổi thành hoạt động trực tuyến. Viện Nghiên cứu Phát triển Philippines báo cáo thu nhập từ công việc tự do kỹ thuật số tăng 208% trong giai đoạn 2019‑2020, minh chứng cho tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ.
Việt Nam – Thương mại điện tử mở rộng cơ hội làm việc tại nhà
Với sự bùng nổ của thương mại điện tử, người lao động Việt Nam ngày càng có cơ hội thực hiện các micro‑tasks ngay tại nhà, từ việc kiểm tra mô tả sản phẩm tới đánh giá hình ảnh.
Số liệu toàn cầu và xu hướng phát triển
Theo Ngân hàng Thế giới, ước tính có từ 154 triệu đến 435 triệu người trên toàn cầu đang tham gia vào các công việc trực tuyến dạng này. Đây không phải là freelance truyền thống hay nền kinh tế gig thông thường, mà là một lớp hoạt động kinh tế riêng biệt: linh hoạt, mang tính tích lũy và ngày càng được chuẩn hoá.
Thực trạng và thách thức
Báo cáo Triển vọng việc làm ASEAN mới nhất chỉ ra rằng các hình thức lao động bổ trợ trên nền tảng trực tuyến thường chưa được phản ánh đầy đủ trong thống kê lao động chính thức, dù tỷ lệ tham gia đang tăng nhanh.
Người lao động thường dành 1‑3 giờ mỗi ngày cho các tác vụ này, xen kẽ vào thời gian rảnh như di chuyển hoặc buổi tối. Đối với giới trẻ, thu nhập này chi trả cho các dịch vụ số; với người lớn tuổi, nó hỗ trợ chi phí sinh hoạt. Nhiều hộ gia đình đã áp dụng chiến lược “danh mục đầu tư” – kết hợp công việc chính thức và micro‑tasks để duy trì ổn định tài chính.
Quan điểm chiến lược và đề xuất chuẩn mực
Ở Singapore, dù tỷ lệ tham gia thấp hơn, các tài xế giao hàng công nghệ vẫn mong muốn có bảo hiểm xã hội và mức thù lao minh bạch. Một khảo sát năm 2022 cho thấy nhu cầu này đang gia tăng.
Giới quan sát khuyến nghị các quốc gia và doanh nghiệp cần xây dựng một “tiêu chuẩn làm việc vi mô công bằng”, bao gồm:
- Minh bạch hoá mức thù lao và quy trình thanh toán.
- Hướng dẫn công việc chi tiết, tránh “đánh đổi” chất lượng.
- Lộ trình nâng cao kỹ năng và cơ hội thăng tiến cho người lao động.
Tiêu chuẩn này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận mạng lưới lao động rộng lớn mà còn tạo ra nguồn thu nhập bền vững, công bằng cho người lao động.
Minh Hằng/Bnews/vnanet.vn