Ba gói thầu xây lắp trục Đông‑Tây tại huyện Hiệp Hòa (Bắc Ninh) đang gặp khủng hoảng do hồ sơ mời thầu (HSMT) chưa đáp ứng yêu cầu pháp lý.

Tổng quan dự án trục Đông‑Tây

Dự án kéo dài khoảng 5,7 km, nối Quốc lộ 37 với ĐT295, với tổng mức đầu tư 473 tỷ đồng. Theo quyết định phê duyệt, ba gói thầu có giá trị:

• Gói thầu 14: 58,3 tỷ đồng
• Gói thầu 15: 58,8 tỷ đồng
• Gói thầu 16: 64,4 tỷ đồng

Các gói thầu và vấn đề phát sinh

Gói thầu 14 và 16: Lý do hủy thầu

Ngay sau khi HSMT được công bố, hai gói thầu này nhận được ít nhất hai lượt đề nghị làm rõ, chủ yếu vì:

• Thiếu thuyết minh thiết kế bản vẽ thi công (BVTC).
• Không đồng nhất giữa các bản vẽ trắc ngang, ký hiệu kết cấu mặt đường và tiên lượng mời thầu.

Nhà thầu cho rằng những sai lệch khiến việc xác định phạm vi công việc và chi phí trở nên khó khăn, nhất là khi áp dụng hợp đồng đơn giá cố định. Cuối cùng, UBND xã Hiệp Hòa quyết định hủy gói 14 và 16 vào ngày 22/12/2025, dựa trên “thay đổi mục tiêu, phạm vi đầu tư do sắp xếp đơn vị hành chính”.

Gói thầu 15: Điều chỉnh HSMT và gia hạn

Gói thầu 15 cũng gặp nhiều yêu cầu làm rõ, tiêu biểu là yêu cầu kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự hạng mục A2 điện chiếu sáng hạng III (giá trị 5,393 tỷ đồng). Nhà thầu lập luận rằng theo Thông tư 06/2021/TT‑BXD, công trình có cột đèn cao 11 m thuộc cấp IV, do đó yêu cầu này không phù hợp và hạn chế cạnh tranh.

Đáp lại, Chủ đầu tư đã ban hành quyết định điều chỉnh HSMT, bổ sung thuyết minh thiết kế và gia hạn thời gian nộp hồ sơ dự thầu. Tuy nhiên, nhà thầu vẫn chỉ ra các bất cập còn lại: ký hiệu kết cấu không thống nhất, chênh lệch mác bê tông, thiếu khối lượng một số hạng mục và thiếu bản vẽ chi tiết cho các công tác phụ trợ.

Phân tích các vướng mắc trong hồ sơ mời thầu

Theo khoản 2 Điều 26 Thông tư 79/2025/TT‑BTC, HSMT phải bao gồm đầy đủ thông tin để nhà thầu lập HSDT. Khi HSMT thiếu thuyết minh thiết kế hoặc không đồng nhất các bản vẽ, nó không đáp ứng yêu cầu pháp lý và có thể bị coi là không hợp lệ.

Trong trường hợp này, các nhà thầu đã phản ánh:

• Thiếu bản vẽ chi tiết và thuyết minh thiết kế BVTC.
• Không có sự thống nhất về ký hiệu kết cấu và mác bê tông.
• Thiếu khối lượng chi tiết cho một số hạng mục phụ trợ.

Chủ đầu tư tuy đã cập nhật HSMT, nhưng phần lớn phản hồi chỉ là giải thích và đề nghị nhà thầu tuân thủ hợp đồng đơn giá cố định, chưa giải quyết triệt để các bất cập.

Quan điểm pháp lý và nhận định chuyên gia

Chuyên gia đấu thầu cho rằng, việc hủy 2 gói thầu dựa trên “thay đổi mục tiêu, phạm vi đầu tư do sắp xếp đơn vị hành chính” là hợp pháp theo quy định, nhưng thời gian thực hiện sắp xếp (từ 1/7/2025) không kịp cho các nhà thầu điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, gây mất niềm tin.

Về mặt pháp lý, nếu HSMT không đáp ứng đầy đủ yêu cầu, nhà thầu có quyền yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc thậm chí khởi kiện để bảo vệ quyền lợi.

Kết luận và hướng đi

Ba gói thầu trục Đông‑Tây tại Hiệp Hòa cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác chuẩn bị HSMT, đặc biệt là việc không đồng nhất thiết kế và thiếu thuyết minh. Để tránh tái diễn, các bên liên quan cần:

1. Kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ hồ sơ mời thầu trước khi công bố.
2. Đảm bảo thiết kế BVTC và thuyết minh đi kèm đầy đủ, nhất quán.
3. Áp dụng quy trình rà soát nội bộ và tham vấn chuyên gia độc lập.

Những biện pháp này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn giảm thiểu rủi ro pháp lý, bảo vệ lợi ích của nhà thầu và người dân.

Bạn có ý kiến gì về quy trình chuẩn bị HSMT? Hãy chia sẻ quan điểm của mình trong phần bình luận và theo dõi chúng tôi để cập nhật những tin tức đấu thầu mới nhất.