Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, Tòa án Nhân dân được khẳng định là “pháo đài” chính trị‑pháp lý vững chắc, giữ vai trò then chốt trong việc củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý và chế độ.

Tòa án Nhân dân – Trụ cột tư pháp trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Hệ thống Tòa án Nhân dân Việt Nam, sau 80 năm phát triển, đã khẳng định vị thế trung tâm trong bộ máy nhà nước, không chỉ bảo vệ công lý mà còn bảo đảm quyền con người, quyền công dân và duy trì trật tự xã hội.

Trong mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quyền lực nhà nước được phân công chặt chẽ giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp. Tòa án Nhân dân, với chức năng thực thi pháp luật cuối cùng, đóng vai trò quyết định trong việc đưa ra các bản án, quyết định có hiệu lực thi hành.

“Pháo đài” chính trị‑pháp lý: Ý nghĩa và yêu cầu đổi mới

Phát biểu tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án Nhân dân, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Tòa án phải trở thành “pháo đài” vững chắc, không chỉ là tuyến phòng thủ trước các nguy cơ xâm phạm pháp luật mà còn là điểm tựa thể chế, bảo đảm sự ổn định, minh bạch và công bằng cho toàn bộ hệ thống quản trị quốc gia.

Yêu cầu này không chỉ là khẳng định vị thế trong kiến trúc quyền lực, mà còn là chỉ đạo chiến lược, đòi hỏi đổi mới toàn diện về tổ chức, hoạt động và công nghệ để đáp ứng các thách thức mới.

Việc đặt Tòa án ở vị trí trung tâm không chỉ là một quyết định tổ chức, mà còn là chiến lược: mọi cải cách pháp luật, mọi bảo vệ quyền con người đều phải được kiểm nghiệm qua hoạt động xét xử thực tiễn.

Trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực, Tòa án đã thực hiện những vụ án kinh tế, tham nhũng quy mô lớn, thể hiện quyết tâm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” của Đảng và Nhà nước. Các bản án nghiêm khắc, đúng người, đúng tội đã góp phần răn đe, phòng ngừa và củng cố niềm tin của nhân dân vào pháp luật.

Đồng thời, công tác thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng đã giảm thiểu thiệt hại cho Nhà nước, nâng cao hiệu quả của cuộc chiến chống tham nhũng.

Tòa án kiến tạo và “pháo đài” niềm tin của nhân dân

Vai trò của Tòa án không còn chỉ là áp dụng pháp luật thụ động; nó còn chủ động phát hiện các bất cập, lỗ hổng trong hệ thống pháp luật và đưa ra kiến nghị sửa đổi sát sườn.

Việc phát triển án lệ, tổng kết thực tiễn xét xử và hướng dẫn áp dụng pháp luật đã tạo nên tính thống nhất, ổn định và khả năng dự báo cho nền tư pháp.

Đặc biệt, Tòa án đang chủ trì xây dựng Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế – một bước đột phá thể hiện tầm nhìn hội nhập quốc tế, đồng thời tạo môi trường pháp lý an toàn, minh bạch cho phát triển kinh tế.

Mục tiêu cao nhất của việc xây dựng “pháo đài” chính trị‑pháp lý là củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý. Niềm tin này không thể được xây dựng bằng khẩu hiệu mà phải dựa trên sự công tâm, khách quan và liêm chính trong mỗi phán quyết.

Mỗi thẩm phán, mỗi cán bộ Tòa án cần trở thành tấm gương về bản lĩnh chính trị, trí tuệ và đạo đức nghề nghiệp, đảm bảo quyết định “thấu tình, đạt lý”. Tăng cường kỷ luật, xử lý nghiêm các vi phạm là yêu cầu bắt buộc để duy trì uy tín và vị thế thiêng liêng của Tòa án.

Hơn nữa, Tòa án cần ngày càng gần dân, hiểu dân, giải quyết tranh chấp kịp thời, nhân văn và tôn trọng đạo lý dân tộc. Khi người dân coi Tòa án là chỗ dựa tin cậy cuối cùng, hình ảnh “pháo đài” công lý mới thực sự vững chãi và trường tồn.

Với 80 năm truyền thống và sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, hệ thống Tòa án Nhân dân sẽ tiếp tục phát huy vai trò trụ cột, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại, nhân văn, và trở thành “pháo đài” chính trị‑pháp lý vững chắc trong lòng nhân dân.

Đại hội Đảng lần thứ XIV dự kiến sẽ đưa ra những quyết sách mạnh mẽ, đồng bộ, tạo xung lực mới cho công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Trong đó, việc khẳng định vai trò trung tâm của Tòa án trong cải cách tư pháp, cùng các chủ trương về thể chế, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và công nghệ sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của Tòa án trong kỷ nguyên mới.