Nội dung chính
Tiền giấy Việt Nam giai đoạn 1945‑1951 là chứng nhân lịch sử của nền kinh tế độc lập đầu tiên của đất nước. Được thiết kế và in bởi những họa sĩ tài hoa dưới sự chỉ đạo của Chính phủ Cách mạng lâm thời, các tờ tiền này không chỉ mang giá trị tài chính mà còn là biểu tượng của tinh thần dân tộc và khát vọng tự chủ.
Quá trình phát hành và các nhân vật chủ chốt
Trong tháng 10/1945, Chính phủ Cách mạng lâm thời tập hợp các họa sĩ như Nguyễn Huyến, Mai Văn Hiến, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Sáng, Lê Phả… để thiết kế và in những tờ giấy bạc đầu tiên. Các tờ tiền đều in chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA” và có chữ ký của Bộ trưởng Bộ Tài chính (đầu tiên là Phạm Văn Đồng, sau đó là Lê Văn Hiến) cùng Giám đốc Quốc gia Ngân khố Nguyễn Văn Khoát. Vì phát hành qua nhiều đợt và tại nhiều địa điểm, cùng một mệnh giá có thể xuất hiện các phiên bản khác nhau về hình ảnh và kích thước.
Tiền bạc 2 hào (20 xu)
Tiền 2 hào, còn gọi là “Hai mươi xu”, có kích thước 86 × 53 mm, hai mặt màu nâu đỏ. Mặt trước:
- Dòng chữ “VIỆT – NAM DÂN – CHỦ CỘNG – HÒA”.
- Chữ ký Bộ trưởng Lê Văn Hiến, bản đồ Việt Nam, số “20” và 5 ngôi sao.
- Chữ Hán “Nhị mao” (二毛) trong khuôn.
- Chữ ký Giám đốc Ngân khố Nguyễn Văn Khoát.
- Dòng cảnh báo: “Theo sắc lệnh của Chính phủ Việt Nam, kẻ nào làm giả hoặc có hành động phá hoại tờ giấy bạc của Chính phủ sẽ bị trừng trị theo quân pháp”.
Mặt sau:
- Chữ “HAI MƯƠI XU”.
- Hình ảnh người nông dân đội nón, tay cầm cuốc và người bộ đội đội mũ sắt, vai đeo súng.
- Chữ Hán “Nhị mao”.
- Số phát hành E00001.
Tiền bạc 5 hào (50 xu)
Tiền 5 hào (Năm mươi xu) có kích thước 98 × 58 mm, hai mặt màu xanh dương nhạt. Có hai series phát hành:
- Series “BH 0001” – in trực tiếp.
- Series “QX 007” – đóng dấu màu đỏ.
Mặt trước:
- Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh ở bên phải.
- Chữ “GIẤY BẠC VIỆT NAM” và dòng “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”.
- Số “50” trong vòng 2 bông lúa và ký hiệu “BH 0001”.
- Chữ ký Bộ trưởng Lê Văn Hiến và Giám đốc Ngân khố Nguyễn Văn Khoát.
- Dòng cảnh báo tương tự như tiền 2 hào.
Mặt sau:
- Hình ảnh hai người nông dân (nam, nữ) cầm công cụ lao động.
- Chữ “5 HÀO”.
- Chữ ký Bộ trưởng Lê Văn Hiến và Giám đốc Nguyễn Văn Khoát.
Giá trị sưu tập và lưu ý bảo quản
Hiện nay, các tờ tiền 2 và 5 hào được các nhà sưu tập coi là “đồ hiếm” vì số lượng phát hành hạn chế và đa dạng về series. Để bảo quản tốt, nên giữ trong túi nhựa không tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời, tránh độ ẩm cao và không gập giấy. Giá trị thị trường phụ thuộc vào tình trạng, series và chứng nhận nguồn gốc.
Như vậy, tiền giấy Việt Nam 1945‑1951 không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn là tài liệu lịch sử, phản ánh quá trình hình thành và khẳng định độc lập của nền kinh tế quốc gia.
Bạn có muốn khám phá thêm các mẫu tiền giấy thời kỳ đầu của Việt Nam? Hãy đăng ký nhận bản tin để không bỏ lỡ những bài viết chuyên sâu tiếp theo.