Kinh doanh mùa cuối năm: chuẩn bị hàng, chuẩn bị cả dòng tiền

Với nhiều doanh nghiệp, quý cuối năm quyết định cả năm. Nhu cầu mua sắm tăng cao vào dịp lễ, Tết khiến doanh số có thể tăng gấp đôi, gấp ba so với tháng thường. Nhưng cũng chính trong mùa cao điểm này, nhiều doanh nghiệp gặp rắc rối lớn nhất: hàng tồn ứ đọng sau Tết, công nợ tăng cao, dòng tiền căng thẳng vì phải trả nhà cung cấp trước khi kịp thu tiền về.

Dự báo nhu cầu: đừng đoán bằng cảm tính

Sai lầm phổ biến nhất khi chuẩn bị cho mùa cao điểm là nhập hàng theo cảm tính hoặc theo doanh số năm ngoái mà không tính tới những thay đổi của năm nay. Thị trường thay đổi nhanh: một mặt hàng bán chạy năm ngoái có thể đã lỗi mốt, một kênh bán hàng mới có thể đã chiếm phần lớn đơn hàng. Dự báo tốt cần dựa trên dữ liệu bán hàng thực tế của chính doanh nghiệp, kết hợp với xu hướng thị trường hiện tại.

Doanh nghiệp nên chia hàng hóa thành ba nhóm: nhóm chắc chắn bán chạy, nhóm có thể bán được, và nhóm rủi ro cao. Nhóm đầu tiên nhập đủ, nhóm thứ hai nhập vừa phải và có thể bổ sung sau, nhóm thứ ba chỉ nhập khi đã có đơn đặt trước. Cách phân loại này giúp giảm thiểu rủi ro tồn kho mà vẫn không bỏ lỡ cơ hội bán hàng.

Dòng tiền quan trọng hơn doanh số

Nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn vào doanh số mà quên mất dòng tiền. Bán được nhiều hàng nhưng thu tiền chậm, trong khi phải trả tiền nhập hàng, tiền lương, tiền mặt bằng đúng hạn, sẽ khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng càng bán càng thiếu tiền. Mùa cuối năm là lúc vòng quay này diễn ra nhanh nhất và rủi ro nhất.

Vì vậy, trước mùa cao điểm, doanh nghiệp cần lập kế hoạch dòng tiền chi tiết theo từng tuần: khi nào phải trả nhà cung cấp, khi nào dự kiến thu được tiền từ khách hàng, khoản nào có thể đàm phán giãn thời gian thanh toán. Với khách hàng mua chịu, nên thỏa thuận rõ thời hạn thanh toán trước khi giao hàng, thay vì để công nợ kéo dài sang sau Tết mới xử lý.

Nhân sự thời vụ: chuẩn bị sớm, đào tạo nhanh

Mùa cao điểm cũng là mùa thiếu nhân sự. Nhân viên bán hàng, nhân viên kho, nhân viên giao hàng đều cần tăng cường, nhưng tuyển dụng vào phút chót thường khó tìm được người phù hợp. Doanh nghiệp nên bắt đầu tuyển nhân sự thời vụ trước mùa cao điểm ít nhất vài tuần, đồng thời chuẩn bị sẵn quy trình đào tạo ngắn gọn để người mới có thể làm việc được ngay.

Một cách làm hiệu quả là giữ liên lạc với nhân viên thời vụ của năm trước. Những người đã quen việc sẽ làm việc hiệu quả hơn nhiều so với người mới hoàn toàn, và họ cũng là nguồn tuyển dụng đáng tin cậy nhất cho mùa vụ tiếp theo.

Sau mùa cao điểm: xử lý tồn kho ngay

Khi mùa cao điểm kết thúc, việc cần làm ngay là xử lý hàng tồn kho, không để kéo dài sang quý sau. Hàng tồn càng để lâu càng mất giá, chiếm kho bãi và vốn lưu động. Các chương trình khuyến mãi sau Tết, bán hàng qua kênh thanh lý hay đóng gói thành combo đều là những cách để thu hồi vốn nhanh.

Đồng thời, đây cũng là lúc doanh nghiệp nên tổng kết lại mùa vụ: mặt hàng nào bán chạy, mặt hàng nào tồn đọng, kênh bán hàng nào hiệu quả, khâu nào trong vận hành còn chậm. Những bài học này là tài sản quý giá cho mùa cao điểm năm sau.

Kinh doanh mùa cuối năm giống như chạy marathon nước rút: cần tốc độ nhưng cũng cần sức bền. Doanh nghiệp nào chuẩn bị kỹ về hàng hóa, dòng tiền và nhân sự sẽ tận dụng được mùa cao điểm để bứt phá. Doanh nghiệp nào chỉ chạy theo doanh số mà quên mất những yếu tố nền tảng sẽ phải trả giá bằng một quý đầu năm sau đầy khó khăn.